الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
382
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
« هنگامى كه شكم كسى پر شود ، در اين لحظه دورترين مخلوق به خداوند است » . « 1 » 12 - كمخورى موجب رقّت قلب و تأثير موعظه در آن مىگردد . در روايتى از رسول اسلام ( صلى الله عليه و آله ) آمده : « ايّاكُم و فُضُول المطعم فَإنَّه يَسُمُّ القلبُ بالفَضلة و يُبْطىء بالجوارحِ عن الطّاعةِ و يَصَمّ الهِمَمُ عن سِماع المَوعِظَة » : « بپرهيزيد از پرخورى و زيادى غذا زيرا قلب با زيادى غذا متأثر و مسموم مىشود ، و جوارح از طاعت خدا كند مىگردد و همتها از شنيدن موعظه سنگينى مىكند » . « 2 » 13 - كم خورى مايه انديشه و فكر مستقيم و صحيح مىگردد و پرخورى موجب حماقت و نادانى و عدم تفكر صحيح و سليم است . لقمان به فرزندش گفت : اى فرزند من هنگامى كه معده پر شد ، تفكر به خواب مىرود و حكمت و دانش لال مىشود ( و قدرت راهنمائى و روشنائى ندارد ) و اعضاء و جوارح از عبادت باز مىماند . « 3 » مولى نيز فرمودند : « مَنْ اقْتَصَدَ فى أكْلِه كَثُرَتْ صِحَّتُه وَ صَلُحَتْ فِكْرَتُه » : « كسى كه ميانهروى در خوردن پيشه كند سلامتى او افزون و فكرش نيك مىگردد » . « 4 » 14 - كم خورى مايه حال دعا و مناجات و راز و نياز است و پرخورى ميراننده اين حال - اين مسئله شايد به تجربه ثابت شده چه بسا كسانى ارده كنند شب جمعه مشغول دعا و راز و نياز باشند ولى در اثر پرخورى حال دعا به آنها دست نمىدهد ، بلكه آنچه به آنها دست مىدهد حالت خواب و چرت است . چه بسا شيطان انسان را به وسيله پرخورى از مشغول شدن به عبادت و حال انابة بازمىدارد ، در حديثى آمده كه گفتگوئى بين حضرت يحيى ( عليه السلام ) و شيطان درگرفت .
--> ( 1 ) . همان مدرك . ( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 72 ، صفحه 99 ، و جلد 77 ، صفحه 182 . ( 3 ) . شرح خوئى ، جلد 9 ، صفحه 397 . ( 4 ) . غرر الحكم . .